Spanje is in de ogen van velen vooral het land van het massatoerisme. Nederlanders klitten er bij elkaar in kuststeden als Benidorm en Blanes, waar ze bier drinken en bitterballen eten op een door een landgenoot uitgebaat terras. Toch is dit massatoerisme slechts één facet van het reizen naar en door Spanje -en zeker niet het meest interessante. Achter de betonnen façade vol Heineken-vlaggetjes en krantenstalletjes met De Telegraaf en Privé ligt een prachtig land, vol natuurschoon, pittoreske dorpjes en steden die getuigen van een complex en allerminst rustig verleden. Het is juist die afwisseling in zowel het landschap als de cultuur die Spanje, en ook Portugal, zo geschikt maken voor een tocht van enkele maanden.
Dat is ook wat Toon en Netty Eliëns ontdekten, toen ze tussen half januari en eind februari zes weken met zeventien andere echtparen aan een door ACSI georganiseerde reis langs de Spaanse Costa’s deelnamen.
Te veel aan tijd ‘Ik ben bijna heel mijn werkzame leven zelfstandig ondernemer geweest,’ zegt Toon Eliëns. ‘Al die jaren heb ik veel gereisd voor mijn bedrijf, maar weinig zuiver voor mijn plezier. We gingen weliswaar elke zomer drie weken met de kinderen op vakantie, meestal naar de Provence, en geregeld trokken we er een weekendje met de caravan op uit, maar dat waren vooral reizen om ter plekke uit te rusten en nieuwe energie op te doen. Nu heeft het begrip vrije tijd echter een heel andere betekenis. Ook als je de nodige hobby’s hebt en veel vrienden en kennissen, kunnen de dagen een zekere eentonigheid krijgen. Als het dan winter wordt, de planten in de tuin hun kleuren verliezen en de regen tegen de ramen klettert, krijg je dringend de behoefte een tijd weg te gaan. Ik besefte echter al snel, dat een reis van enkele weken naar een exotische bestemming niet de oplossing was voor dit probleem. “We kunnen wel veertien dagen naar Zuid-Afrika gaan,” zei ik tegen mijn vrouw, “maar dan ben je van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat in touw en voor je het weet zit je hier toch weer thuis.” Waarop zij als antwoord gaf: “Laten we dan ergens gaan overwinteren.”’
Mild klimaat Een ondernemer is per definitie een mens die op zijn vrijheid is gesteld. Toon Eliëns wilde onder geen beding twee maanden een huis huren, maar van plek naar plek kunnen reizen. Hij gaf daarom de voorkeur aan een tocht met de caravan. Het echtpaar Eliëns kwam er al snel achter, dat ACSI de enige organisatie is die dergelijke reizen verzorgt. ‘We kozen voor de reis langs de Spaanse Costa’s. In de eerste plaats natuurlijk vanwege het milde klimaat, maar daarnaast ook omdat we Spanje, in tegenstelling tot Frankrijk en Italië, nog helemaal niet kenden. Het was dus in zekere zin een sprong in het onbekende.’ Wie op reis gaat om het gure winterweer te ontvluchten moet er rekening mee houden, dat dit weer soms met hem meereist en dat zulke momenten of zelfs dagen juist daarom zeer teleurstellend kunnen zijn. Het echtpaar Eliëns ondervond dit de dag van aankomst in het Franse Bannes, de plaats van samenkomst én het vertrekpunt voor de deelnemers van de reis. ‘Eigenlijk hebben we het grootste deel van die zes weken prachtig weer gehad, met temperaturen tussen de achttien en de eenentwintig graden. Dat is misschien nog geen weer om de hele dag in je zwembroek rond te lopen, maar daarvoor was ik ook niet gekomen. Het is in wezen lenteweer en dat was precies wat we zochten. Héérlijk!’
Taalkennis De Spaanse kuststreek biedt een brede waaier van bezienswaardigheden. Toon en Netty Eliëns maakten diverse tochten door de vrije natuur, maar ook een aantal trips naar grote steden, soms per auto, soms per trein. ‘Ik was aangenaam verrast door de pracht van het station van Valencia, dat compleet in Jugendstil is opgetrokken, maar ik heb werkelijk mijn ogen uitgekeken in Barcelona, vooral aan de gebouwen die door de beroemde architect Gaudí zijn ontworpen. Voor mij ligt die voorkeur voor architectuur wat voor de hand, want ik heb een bouwkundige achtergrond. Spanje heeft echter ook op andere terreinen van de cultuur veel te bieden. We zijn dan ook van plan volgend jaar terug te keren naar Spanje, misschien door deel te nemen aan de reis door Andalusië. Want dat moet écht prachtig zijn!’
De Spaanse taal hebben Toon en Netty Eliëns wel ervaren als een barrière, zij het geen onoverkomelijke. ‘Het probleem was niet alleen, dat wij zelf nauwelijks een woord Spaans spreken, maar vooral dat de meeste Spanjaarden zich in geen enkele andere taal kunnen uitdrukken. Gelukkig had onze reisleider een redelijke kennis van het Spaans. Hij sprak het in ieder geval voldoende om mij op een dag te kunnen begeleiden naar het plaatselijke ziekenhuis, toen ik veel last had van mijn ogen. We zijn uiteindelijk met de juiste diagnose en medicijnen weer naar de camping teruggekeerd.’
Behulpzaam Het reisleidersechtpaar en de overige leden van de groep zorgden ook in andere opzichten voor welkome en soms ook noodzakelijke steun. ‘Ik heb een bakbeest van een caravan, wat niet altijd even makkelijk is als je op het campingterrein op de jou toegewezen plaats wilt parkeren. Er stonden altijd wel enkele medereizigers paraat om me geduldig aanwijzingen te geven,’ aldus Toon Eliëns. ‘Iemand aan wie ik enorm veel steun heb gehad was Joop Stam, de ‘techneut’ in ons gezelschap, een bijzonder aardige en ook kundige man. Op de reis van Frankrijk naar Spanje heb ik het gepresteerd zeker dertig of veertig kilometer te rijden, terwijl de handrem van mijn caravan nog was aangetrokken. Buitengewoon stom natuurlijk, maar zulke fouten gebeuren. Ik kwam er pas achter toen ik voor een tolpoort op de snelweg stond en in mijn zijspiegel rook zag opstijgen. Joop, normaal de testrijder van de auto-caravancombinatie van ACSI, maar nu privé als deelnemer, heeft me toen geadviseerd de banden eerst te laten afkoelen en ze daarna door hem te laten inspecteren. Dat heb ik natuurlijk gedaan en de schade viel gelukkig erg mee. We konden zonder problemen verder rijden. Die hulp hebben we erg op prijs weten te stellen. Het betekende niet enkel, dat we er nooit alleen voor stonden als er problemen waren -en die zijn er op een reis van anderhalve maand altijd-, maar ook dat ze veel sneller werden opgelost dan wanneer ik het helemaal zelf had moeten regelen.’
Maatschappelijke achtergrond Reizen in groepsverband biedt beschutting en gezelligheid, maar kan ook een kwelling zijn als de groepsleden niet bij elkaar passen. Menig argeloze toerist die ineengeklemd in een bus gezeten urenlang het meest onzinnige getater van zijn buren heeft moeten aanhoren, kan daarvan meepraten. Toon en Netty Eliëns waren er dan ook niet honderd procent gerust op, toen ze zich voor de reis inschreven, maar uitgerekend dit aspect van de reis is voor meer dan honderd procent meegevallen. ‘De hele reis is ons buitengewoon goed bevallen, maar de groep was de meest aangename verrassing. Binnen de kortste keren vormden we een hechte vriendenclub. Zonder dat we ons aan elkaar opdrongen nam iedereen elke dag deel aan een spontaan georganiseerde activiteit -een partijtje jeu de boules of een borrel aan het eind van de dag, na een uitstap, of een dineetje ’s avonds. Ik weet niet in hoeverre dat de verdienste van ACSI is, maar het gezelschap paste in alle opzichten goed bij elkaar. Dan heb je erg weinig tijd nodig om aan elkaar te wennen.’
PlezierigDe reis was perfect gepland, ook wat het tijdstip betrof. Toon Eliëns: ‘Toen we in maart in België terugkeerden, kwamen we terecht aan het begin van wat achteraf een lange periode van goed weer bleek te zijn. We reisden dus van de ene lente naar de andere -en dat was ook precies onze bedoeling geweest.'
|